Czuwaj

12/1998

 Poprzedni numer  Strona nadrzędna  Następny numer

Magik i Lalka

TYTUŁ książki Magik i Lalka mógłby sugerować, że jest to bajka dla dzieci. To błędne przekonanie. Słusznie więc wydawca zaopatrzył książkę w opaskę z tekstem: "Prawdziwa opowieść o najmłodszym kawalerze Krzyża Virtuti Militari wg Kapituły".

MAGIK bowiem to pseudonim Jerzego Bartnika, który tym najwyższym odznaczeniem bojowym uhonorowany został w wieku 14 lat (urodzony 25 stycznia 1930 r., odznaczony przez dowódcę Armii Krajowej 23 września 1944 r.; nr krzyża 14062).

LALKA - tak pieszczotliwie rodzina zwracała się do młodszej siostry Magika, 13-letniej (urodzonej 10 marca 1931 r.) Marii Teresy Bartnik.

AUTORKA książki Maria Wiśniewska napisała swoją opowieść na podstawie relacji Jerzego Bartnika Magika. Jest to więc rzeczywiście opowieść, a nie opracowanie historyczne, opatrzone przypisami i odsyłaczami do bibliografii. Zamiast dokumentów mamy tu pamięć bohatera książki, jego przeżycia, radości, smutki i tragedie.

W czasie wojny niesforny chłopiec, którego nie mogli utemperować w internacie oo. marianie, przestał się uczyć, natomiast pomagał w utrzymaniu domu, handlując papierosami i bimbrem. Po wielkiej wpadce, w wyniku której aresztowano matkę i ciotkę, Jurek został wysłany do partyzantki w Góry Świętokrzyskie, gdzie przebywał do pierwszych śniegów. Wrócił do Warszawy. Tu znowu "narozrabiał", wdając się w handel bronią. Zbyt to było niebezpieczne, toteż przyjaciel rodziny, AK-owiec, wysłał Jurka jako robotnika organizacji Todta z rzekomą tajną misją do Włoch. Po wykonaniu "zadania" wrócił do Warszawy wiosną 1944 r. Aby wdrożyć chłopca w konspiracyjne rygory, skierował go do oddziału znanego później jako batalion "Parasol". Wcześniej dostała się do tegoż oddziału Lalka, która przyjęła pseudonim "Diana".

POWSTANIE Warszawskie. Po kilkunastu dniach Magik przeniósł się do oddziału por. "Juliusza", "Diana" pozostała w "Parasolu", gdzie zginęła 13 sierpnia. W walkach na Starym Mieście Magik został dotkliwie ranny: stracił prawe oko. Został w szpitalu tylko jeden dzień, uciekł z niego do oddziału. Również po przejściu kanałami do Śródmieścia nie chciał pozostać w szpitalu.

W czasie wizytacji powstańczej placówki przy ul. Królewskiej dowódca AK gen. Bór-Komorowski osobiście udekorował młodocianego żołnierza z czarną opaską na oku najwyższym odznaczeniem bojowym, Krzyżem Virtuti Militari.

PO latach spędzonych za granicą Jerzy Bartnik mieszka obecnie w Warszawie. Na promocji książki obok dedykacji przystawiał pieczątkę: "Książka ta została napisana, aby przekazać młodzieży miłość do Ojczyzny".

SWOBODNA narracja opowieści powoduje, że czyta się ją z ogromnym zainteresowaniem. Drobne nieścisłości wywołane upływem czasu nie wpływają na ogólny obraz lat okupacji i Powstania Warszawskiego.

Danuta Kaczyńska

MARIA Wiśniewska, Magik i Lalka, Wydawnictwo PK "Przegląd Koniński", Konin 1998.

KSIĄŻKĘ można kupić w księgarence Harcerskiego Biura Wydawniczego "Horyzonty", cena 12 zł.



 Generuje GazEla