Czuwaj

8-9/1999

 Poprzedni numer  Strona nadrzędna  Następny numer

PREZENTUJEMY trzecią część materiałów z konferencji instruktorskiej "Postulaty dla ZHP" przeprowadzonej przez RUCH CAŁYM ŻYCIEM i Hufiec ZHP Warszawa Mokotów w trakcie tegorocznego XXIX Rajdu "Arsenał".

TAK jak w numerze 5/99 i 6-7/99 drukujemy głosy będące wstępem do dyskusji oraz wypływające z dyskusji wnioski i postulaty.

WYCHOWAWCZA rola komend harcerskich, program, kształcenie.

Fragmenty wywiadów

HM. Feliks Borodzik (ZHR)

JEŚLI chodzi o rolę wychowawczą komend, w ZHR-ze zakładamy, że praca wychowawcza odbywa się w drużynach. Drużynowy to jest ten starszy brat, który młodszemu pomaga stawać się lepszym. Natomiast wyższe szczeble: komenda hufca, komenda chorągwi, GK mają pomagać drużynowym, szkolić ich i poprzez ocenę pracy drużyn mobilizować je do lepszej pracy. Tak widzę wychowawczą rolę komend harcerskich.

HM. Wanda Czarnota (ZHP)

GDYBY komendy harcerskie nie wychowywały, to nie powinno ich być. Przecież komendy harcerskie są instruktorskie, a instruktorzy to też harcerze, tylko trochę starsi, przeważnie trochę mądrzejsi... Wobec tego Prawo obowiązuje ich identyczne, jak dwunastoletniego harcerza składającego Przyrzeczenie.

ZADANIEM komendy hufca jest stworzenie warunków do pracy drużyn i inspirowanie instruktorów, a zatem jest to działalność wychowawcza.

DR Adam Liebert

WYCHOWAWCZA rola komend jest kolejnym zasadniczym problemem wymagającym zmian w obu organizacjach, ale przede wszystkim w ZHP. Chodzi tu o jakość harcmistrzów. Jestem zażenowany tym, co instruktorzy wiedzą na temat metody, idei, programu. To, co sobą reprezentują, świadczy o konieczności gwałtownego podjęcia kształcenia na poziomie harcmistrzowskim. Zawsze byłem przeciwny dorywczym kursom. Uważam, że dobry drużynowy powstaje w dobrej drużynie, hufcowy - w sprawnie działającym hufcu. Część komend chyba zatraciła wiedzę, po co istnieje.

HM. Ryszard Pacławski (ZHP)

ROZMAWIAMY obecnie o "Strategii rozwoju ZHP do 2007 roku". Jedną z najważniejszych rzeczy jest oddzielenie działalności wychowawczej od działalności gospodarczej, od administracji. Tego nie da się osiągnąć w ciągu kilku miesięcy przez wydanie instrukcji, regulaminu czy zmianę w statucie. Do tego musimy się przygotować. Dziś wiele komend zdominowanych jest zdobywaniem środków finansowych, funkcjami administracyjnymi. Po rozdzieleniu będziemy mogli lepiej odpowiadać na potrzeby drużyn. Komenda hufca będzie się troszczyć o program i kształcenie.

HM. Michał Synowiec (ZHR)

HARCERSKIE komendy, czyli komenda hufca, komenda chorągwi. Rolą ich jest praca z instruktorami, czyli wychowywanie instruktorów w duchu służby Bogu, Polsce i bliźnim. A zatem rolą komend jest formowanie instruktorów do służby, do wiary i do nawracania.

PROGRAM i kształcenie w ZHP. Na podstawie tych materiałów, do których mam dostęp, uważam, że w ZHP powinno się przywiązywać większą rolę do kształcenia ideowego instruktorów harcerskich, zgodnie z obowiązującym Prawem i Przyrzeczeniem Harcerskim.

HM. Paweł Zarzycki (ZHR)

JEŚLI chodzi o kształcenie, bazuję na doświadczeniach ZHR. Kształcenie zaczyna się od chwili, gdy młodego harcerza chcemy uczynić zastępowym, praktycznie do końca jego kariery harcerskiej. Przez kursy drużynowych, kursy przewodnikowskie i harcmistrzowskie, konferencje harcmistrzowskie, konferencje dla kadry kształcącej. Harcerz pełniący funkcję instruktorską i instruktor podlega ciągłemu kształceniu tak przez zorganizowane formy kształcenia w postaci kursów, jak i przez odpowiednie wymagania na stopnie oraz wymagane, wymuszane, różnie motywowane samokształcenie.

Wnioski i postulaty

1. Potrzebny jest większy wpływ środowisk na działalność harcerskich komend. Możliwość oceny i podjęcia decyzji na Zjeździe, raz na parę lat, jest niewystarczająca.

MOŻLIWE formy:

  • rada hufca, z uprawnieniami opiniodawczymi i ewentualnie decyzyjnymi,
  • rada szczepowych, drużynowych,
  • zespoły zadaniowe, inne formy konsultacji i opiniowania.

NALEŻY rozważyć możliwość statutowego zobowiązania komendanta hufca do tworzenia ciał doradczych, opiniodawczych.

2. Hufiec staje się barierą w rozwoju instruktorów, jest to zjawisko niekorzystne i należy z nim walczyć.

PROBLEM objawia się przez zaniedbywanie przez kadrę hufców obowiązku wychowywania następców; a także brak "pokory" ze strony kadry harcmistrzowskiej, przekonanie o własnej nieomylności i doskonałości. (Hufiec to ja - rzekł komendant hufca). Konsekwencją tego jest niemożność przebicia się ze swoimi pomysłami, zniechęcanie, brak motywacji do rozwoju, brak chęci i umiejętności do przejmowania funkcji w hufcu.

Z drugiej strony instruktorzy narzekają na funkcjonowanie komend i na stawiane bariery, a jednocześnie nie są świadomi istniejących możliwości i mechanizmów demokratycznych w ZHP, umożliwiających zmianę niekorzystnego stanu rzeczy.

WYRAŻONO pogląd, że konieczne jest tworzenie hufca - wspólnoty, miejsca spotkań instruktorów, a nawet zbiórek drużyn. Metodami na likwidację lub omijanie omawianych barier rozwoju mogą być: spotkania kadry, sejmiki, konferencje, kursy, lokalne wydawnictwa w hufcach, umożliwienie przez hufiec środowiskom otwarcia się na zewnątrz, nawet poza hufiec - tzw. kontakty poziome.

KOMENDANT hufca powinien dbać o tworzenie motywacji do indywidualnego rozwoju instruktorów. Powinien znać sytuację życiową swojej kadry i pomagać w razie potrzeby.

DZIAŁALNOŚĆ hufca należy nakierować przede wszystkim na pracę z kadrą. Od pracy z dziećmi są gromady i drużyny.

NATURALNE jest, że komendant dobiera sobie zespół do pracy w hufcu, ale niedobrze jest, jeżeli ten zespół dba o dobro tylko macierzystych środowisk, a nie całego hufca.

PRACA komend harcerskich jest obciążona procedurami biurokratycznymi, wymaganiami stawianymi przez władze zwierzchnie ZHP. Istnieje konieczność pilnego uproszczenia procedur, reformy struktur, tak by hufiec miał możliwość zajęcia się budowaniem wspólnoty instruktorskiej na swoim terenie, zgodnie z zapisami Statutu. Obecnie często wymagania biurokratyczne uniemożliwiają wypełnianie tego podstawowego zadania hufca.

NAJWAŻNIEJSZYM oczekiwaniem jest, by komendant hufca przede wszystkim miał czas dla instruktorów ze środowisk hufca.

KOLEJNĄ kwestią jest to, że za profesjonalną obsługę funkcjonowania hufca należy płacić osobom obsługującym, nie należy natomiast płacić za wypełnianie statutowych obowiązków komendanta hufca.

3. Wyrażono potrzebę osiągnięcia profesjonalizmu kadry. Istnieje konieczność podnoszenia jakości pracy instruktorów. Kształcenie powinno odbywać się "od góry - w dół". Potrzebne jest profesjonalne przygotowanie zarówno aktualnej kadry hufców, jak i potencjalnych kandydatów. Być może obowiązkowym elementem kształcenia na pewnym, wyższym stopniu (podharcmistrzowskim?), powinno być zaznajamianie z funkcjonowaniem hufca.

WYRAŻONO pogląd, że opłaca się kształcenie własnych specjalistów, na koszt Związku. Jest to tańsze od wynajmowania fachowców z zewnątrz.

NALEŻY wypracować zwyczaj korzystania z naszych "weteranów" - specjalistów, którzy nie są w stanie pełnić służby w pierwszej linii, lecz mogą pewną cząstkę swojego czasu poświęcić harcerstwu.

ZAUWAŻONO także potrzebę kształcenia instruktorów przygotowanych do pracy z dziećmi specjalnej troski (Nieprzetarty Szlak).



 Generuje GazEla