Być zastępowym - być wodzem, mistrzem i przyjacielem.

Kiedy mówię "mistrz", myślę o uczestnictwie... Kontakt ucznia z mistrzem nie polega na tym, że mistrz o czymś informuje go albo, że go poucza. Kontakt mistrza z uczniem to nie jest to, że jeden mówi, a drugi słucha, ale jest to raczej wspólne robienie czegoś. Polega na tym, że mistrz zaprasza ucznia do wspólnego działania. To jest uczenie przez uczestnictwo...

Być mistrzem to posiąść w nieprzeciętnym stopniu pewną sztukę. Kiedy więc zastępowa staje się mistrzem dla swoich harcerek? Kiedy harcerze o swoim zastępowym mogą powiedzieć - to nasz wódz i autorytet?

Oto kilka ćwiczeń wspierających rozmowę o byciu autorytetem, które mogą być wykorzystane na zbiórce zastępu zastępowych lub na kursie zastępowych

Ćwiczenie 1.

Prowadzący zbiórkę (drużynowy) ustawia wszystkich w szeregu i informuje, że za chwilę rozpocznie się przegląd mundurowy i teraz maja jeszcze chwilę aby poprawić umundurowanie. Za chwilę zostają postawieni na baczność. (Przeglądu ma dokonać wcześniej przygotowany do ćwiczenia przyboczny - umundurowany nieregulaminowo, z brakującym guzikiem, krzywo zawiązaną chustą, obwisłym pasem itp.) Podczas przeglądu przyboczny "czepia" się uczestników, każe im poprawiać chusty, pasy, wymądrza się itp. Po przeglądzie każdy uczestnik siada i notuje na kartce jak się czuł i dlaczego. Rozmawiamy chwilę o odczuciach, wyciągamy wnioski - nie można wymagać od swoich harcerzy czegoś, czego sam zastępowy nie przestrzega, ważna jest forma w jakiej zwracamy komuś uwagę itd.


Ćwiczenie 2.

Dzielimy grupę na 2 zespoły - zastępy. Grupy wybierają jedną osobę, która będzie zastępowym na czas tego ćwiczenia. Członkowie grup otrzymują instrukcje, której nie zna osoba będąca zastępowym. Zastępowi również otrzymują swoje role.

Grupa 1:

Wasz zastępowy znowu chce abyście odwalili jakąś robotę pod jego dyktando. Znów będzie się wymądrzał. Trzeba przejąć inicjatywę i nie dopuścić go do głosu. Każdy stara się przepchnąć swój pomysł. Nikt nie liczy się ze zdaniem zastępowego.

Grupa 2:

Wasz zastępowy ma dużo świetnych pomysłów. Jest ekspertem jeśli chodzi o tego typu zadania. Wykonujecie jego polecenia. Radzicie się i działacie zgodnie.

Zastępowi:

Staracie się z grupą wykonać zadanie jak najlepiej, wydajecie polecenia, ale i działacie bardzo aktywnie sami.

Zadanie:

Każdy zastęp ma zrobić gazetkę ścienną na której znaleźć mają się zdjęcia z biwaku. Należy zdjęcia rozmieścić, przykleić i opisać tak, aby całość była ciekawa dla oglądającego.

Po zakończeniu ćwiczenia każdy notuje na kartce, tak jak poprzednio jak się wam pracowało i dlaczego. Po chwili wspólnej rozmowy wyciągamy wnioski - nastawienie do zastępowego wpływa na wykonanie zadania przez zastęp, zadanie które proponujemy zastępowi musi być dla niego ciekawe itp. Zastanawiamy się, co wpływa na ocenę zastępowego, jakie zachowania zastępowego decydują o tym, że harcerze myślą o swoim zastępowym dobrze.


Ćwiczenie 3.

Grupa staje w szeregu tyłem i w pewnej w odległości od ściany, muru (2-3 kroki). Stojący mocno łapią się za ręce. W odległości 7-10 m od grupy staje jedna osoba. Prowadzący zawiązuje jej oczy, stawia przodem do grupy stojącej pod ścianą. Na komendę osoba z zawiązanymi oczami biegnie w kierunku grupy. Stara się robić to jak najszybciej. Zadaniem grupy jest zatrzymanie bezpieczne osoby biegnącej, tak aby nie wpadła na ścianę.

Próbować biegu może każdy z ćwiczących.

Po ćwiczeniu każdy na swojej kartce dopisuje o wrażeniach jakich doznał. Oraz dopisuje kilka kojarzących mu się wyrazów do pojęcia ZAUFANIE.


Ćwiczenie 4.

Każdy zastanawia się przez chwilę i zapisuje na kartce osoby które są dla niego autorytetem i dlaczego. Czyje postępowanie chciałby naśladować, czyje poglądy wydają się wzorem. Mogą to być różne osoby, np. jedna jest autorytetem pod względem naukowym, inna pod względem stosunku do ludzi. Mogą to być bliscy znajomi lub osoby znane mediów czy literatury. Gdy już wszyscy są gotowi, niech każdy powie kilka słów o swoim wyborze pozostałym. Niech jedna osoba zapisuje na dużej kartce papieru cechy, które pojawiają się w opisach osób będących autorytetami (np. ma dużą wiedzę, jest uprzejmy, ładnie się ubiera, mówi prawdę itp. Gdy już powstanie lista, spróbujcie dopasować każdą z cech do zastępowego - mistrza, wodza, przyjaciela. Czy jest mu ona potrzebna do budowania autorytetu i dlaczego (np. ładnie się ubiera - może dotyczyć regulaminowego umundurowania, czystego. Ważne, bo w ten sposób i jego harcerze będą szanować mundur i prawidłowo go nosić.) Dopiszcie na koniec te cechy, które uważacie, że zastępowy posiadać powinien. Posiłkujcie się swoimi notatkami z ćwiczeń.

Na zakończenie każdy uczestnik dostaje wyciętą z papieru postać. Wpisuje w tą postać cechy zastępowego mistrza i wkleja postać do swojego notatnika zastępowego. Z cech zapisanych wybiera jedną dla której od teraz będzie ćwiczył swój charakter i wolę. Na znak tego postanowienia drużynowy wręcza każdemu mały kamyczek, który będzie symbolem walki ze słabościami i stawania się wodzem, mistrzem i przyjacielem.

Ania Socha



 Generuje GazEla